Wijkgericht werken

Sterke wijken richten zich niet in de eerste plaats op tekortkomingen, behoeftes of problemen. Ze richten zich op de middelen die hun wel ter beschikking staan, met name de capaciteiten en vaardigheden van de wijkbewoners. Met problemen en behoeftes kun je geen verbeteringen tot stand brengen. Menselijk kapitaal en middelen zijn de bouwstenen voor een sterke wijk en een betere toekomst.

Voor de PvdA is de essentie van steun aan bewonersgroepen dat de vertegenwoordigers van de lokale overheid vragen hoe zij wijkbewoners kunnen assisteren in hun initiatieven, in plaats van hoe wijkbewoners kunnen deelnemen aan de inspanningen van de gemeente. Als lokale wijkambtenaren bewonersinitiatieven ondersteunen, zullen zij in staat zijn aan hun wethouders en politici door te geven, hoe hulpbronnen dienstbaar kunnen zijn in plaats van verstikkend.

Omkeren. Bewonersgroepen vormen samenwerkingsverbanden om hun slagvaardigheid te vergroten. In de visie van de PvdA vormen deze samenwerkingsverbanden ‘tafels’ waaraan vertegenwoordigers van de bewonersgroepen zitten, die een wijkvisie een opstellen en de samenwerking vormgeven die noodzakelijk is voor de uitvoering van hun plannen. Gemeente en welzijnsonderneming Pulse zouden toestemming moeten vragen om als deelnemer te mogen aanschuiven. Zo kan het concept van bewonersparticipatie in overheidsinitiatieven worden omgevormd in overheidsparticipatie in bewonersinitiatieven.

Eenmaal zittend aan deze tafels, zullen ambtenaren begrijpen hoe overheidshulpbronnen ingezet kunnen worden voor wijkontwikkeling gebaseerd op beschikbare middelen. Deze investering kent over het algemeen vier vormen: geld, informatie, technische assistentie en publieke bevoegdheid.

Laat de waardering bij wijkbewoners, hun organisaties en hun ondernemingen. Te vaak eigenen overheden die hebben deelgenomen aan de wijkontwikkeling zich het grootste deel van de openbare waardering voor deze activiteit toe, waarbij de inspanningen van de wijkbewoners worden overschaduwd.

Eigen geld. Met de herijking van wijkgericht werken in IJsselstein welke nu aan de orde is, is ook het moment aangebroken om bewonersgroepen meer te zeggen te geven over het geld dat in hun wijk rondgaat. De PvdA acht de tijd rijp om echt een fundamentele stap voorwaarts te zetten: geef bewoners en hun verbanden de macht van het geld. Waarom moet wijkgeld besteed worden via een welzijnsorganisatie? Kunnen bewoners dat niet zelf? In het huidige subsidietijdperk, is het de hoogste tijd om bewoners zeggenschap te geven over hun eigen budgetten. Verantwoordelijkheid is niet alleen een morele kwestie, het moet zich ook kunnen uitbetalen in zeggenschap over geld.

Rolverwarring. Een van de belangrijkste oorzaken voor verzwakte bewonersinitiatieven in IJsselstein is de door de gemeente ingestelde uitvoerende regierol van welzijnsonderneming Pulse. Deze in de ogen van de PvdA ongelukkig gekozen positie zal onopzettelijk maar noodzakelijk, iets van de kracht, autoriteit en herkenbaarheid van bewonersorganisaties vervangen.  De keuze van de gemeente voor de uitvoerende regierol van Pulse geeft nog eens duidelijk aan dat sprake is van bewonersparticipatie in overheidsinitiatieven in plaats van overheidsparticipatie in bewonersinitiatieven. Vertegenwoordigers van de gemeente en welzijnsonderneming Pulse zouden moeten vragen: ’Wat denken jullie wijkbewoners dat wij zouden kunnen doen om jullie te steunen?’ In plaats van: ‘Wij hebben dit nieuwe programma dat wij in de wijk gaan introduceren.’

‘Eén maat past niet allen’ op wijkniveau. Belangrijke karakteristieken van bewonersgroepen in de wijken zijn verscheidenheid en informaliteit. Overheden aan de andere kant, worden gekarakteriseerd door uniformiteit, standaardisering en formaliteit, op zoek naar de invoering van algemene richtlijnen en regelgeving, ‘passend voor allen’. Toch zijn het de creatieve initiatieven op wijkniveau die een wijk nieuw leven inblazen. Daarom is een grote flexibiliteit noodzakelijk als overheden de wijkontwikkeling gaan ondersteunen. Als die flexibiliteit niet mogelijk is, is het voor overheden het beste, te leren hoe uit de buurt te blijven van inspanningen op wijkniveau.

Samenvattend. Kern van wijkgericht werken vormt de leidende rol van bewoners. Zij zijn degenen die bepalen wat zij in hun wijk tot stand willen brengen en hoe zij in de toekomst hun wijk willen zien. De rol van gemeente en welzijnsonderneming Pulse is een ondersteunende. Bewoners kunnen en willen niet alles zelf doen. Ondersteuning is daarom erg belangrijk. Wel moet het zo zijn dat bewoners de agenda bepalen. Tenslotte dienen bewoners meer verantwoording te krijgen. Specifieke problemen die bewonersgroepen niet kunnen oplossen, worden doorgestuurd naar desbetreffende instanties.