In de raadsvergadering van 1 oktober zijn een aantal nieuwe gezichten te verwelkomen, als raadslid  voor de LDIJ de heer R.W. Rademaker (vervanger van de geer M. Willems), als commissielid niet zijnde raadslid voor GroenLinks mevrouw S. de Bruijne, voor de LDIJ mevrouw H. Boterman (voorheen SP) en voor het CDA mevrouw E. van den Brink (dochter van oud-burgemeester Patrick van den Brink). En tenslotte is mevrouw E. Schell (Eveline) met unanimiteit (20 leden aanwezig van de 23) toegelaten als wethouder (vervanging van de heer B. Roks) waarmee het college weer compleet is. Twee beleidsonderwerpen op de agenda: mobiliteitsplan 2020-2030 en Speelruimtebeleidsplan 2020-2030.

Mobiliteitsplan 2020-2030

Dit plan geeft de hoofdlijnen van het beleid. Eenmaal vastgesteld geeft het mobiliteitsplan met daarin de visie, kaders voor het uitvoeringsprogramma en biedt de wethouders houvast bij gesprekken met provincie, buur- en regiogemeentes en ontwikkelaars.

Voor het mobiliteitsplan en de kernopgaven die er in genoemd worden geldt dat niemand erop tegen kan zijn. In de uitvoering zullen we als PvdA de andere fracties nog wel stevig tegenkomen. Er is een omslag nodig in gedrag en vooral in automobiliteit. De vergroening van de infrastructuur waarvan de mobiliteitsagenda spreekt komt er niet vanzelf, die is afhankelijk van de keuzes die we durven maken.

Waar bijvoorbeeld de VVD inzet op extra parkeerplaatsen voor inwoners met een groter en duurder huis, denken we bij de PvdA  aan sterker inzetten op een beter openbaar vervoer en betere fietsverbindingen. Door het gebrek aan zelfstandige woningen voor starters wonen oudere kinderen langer thuis en komt het vaker voor dat werkend ouders ieder een auto hebben en de nog inwonende werkende kinderen ieder ook. Opgeteld hebben we het in een dergelijk geval over 4 autos bij een parkeernorm van 1,2. Natuurlijk is dit een probleem, maar meer parkeerplaatsen niet de oplossing. In de ogen van de PvdA hoeven we niet alle problemen door de bril van de automobilist te bekijken en gaan we op zoek naar schone, moderne middelen van vervoer.

GroenLinks had een motie opgesteld om ontwikkelingsplannen afhankelijk te maken van metingen van de luchtkwaliteit. Deze motie wilde de PvdA niet steunen omdat dit belemmerend zou uitpakken voor de woningbouwopgaven die toch al moeilijk van de grond komen. Voor verbeteren van de luchtkwaliteit zijn maatregelen te bedenken, bijvoorbeeld invoeren van milieuzones waar vervuilend verkeer niet meer wordt toegelaten.

Kernopgave 1 Bereikbaar blijven IJsselstein wil bereikbaar blijven. Daarvoor is het nodig om een omslag in het mobiliteitsgedrag tot stand brengen. Dat betekent nog meer gebruik maken van de fiets voor korte ritten. Voor de wat grotere afstanden moet het openbaar vervoer inclusief goed voor- en natransport een aantrekkelijker alternatief worden.

Kernopgave 2 Verkeersveiligheid IJsselstein wil het aantal verkeersslachtoffers structureel terugdringen. Alle wegen, straten, kruisingen en schoolomgevingen horen een inrichting te hebben die past bij de toegestane snelheid. Aanvullend zal er altijd aandacht zijn voor een veilig weggedrag, bewustwording en handhaving.

Kernopgave 3 Zorg voor leefbaarheid IJsselstein wil de aantrekkelijkheid van de woonomgeving en de binnenstad in stand houden en versterken, zodat IJsselstein een fijne en gezonde woonstad is met een vitale aantrekkelijke binnenstad.

Kernopgave 4 Mobiliteit voor iedereen (inclusieve mobiliteit) IJsselsein wil het mogelijk maken, dat de inwoners zelfstandig kunnen reizen van deur tot deur met een vorm van collectief vervoer zodat zij kunnen blijven deelnemen aan de economische, maatschappelijke en sociale activiteiten. Dit is van belang voor inwoners die niet meer zelfstandig gebruik kunnen maken van een auto, fiets of het reguliere openbaar vervoer.

Kernopgave 5 Bijdragen aan de klimaatdoelstellingen (duurzaamheid) IJsselstein wil een aantrekkelijke gemeente blijven voor de huidige en toekomstige generaties. Daarvoor is het nodig om de auto-afhankelijkheid te verminderen en het aandeel van duurzame vormen van mobiliteit te vergroten. De infrastructuur dient te vergroenen, waarbij meer oog is voor klimaat en ecologie.

Dat inclusieve mobiliteit soms ingewikkelder is dan het lijkt mag blijken uit de problemen die er zijn met de nieuwe trams, die voor mensen met een beperking niet zonder hulp te gebruiken zijn. Er zijn kennelijk bij ontwerp en aanbesteding belangrijke details over het hoofd gezien. Als PvdA zullen we ons sterk blijven maken om hier alsnog een oplossing voor  te vinden. En naast de toegankelijkheid voor mensen met een beperking vinden we ook de mogelijkheid om je fiets mee te kunnen nemen in de tram belangrijk.  Vooralsnog is dat niet mogelijk, er is helaas in de plannen voor vernieuwing geen rekening mee gehouden. Eens te meer een voorbeeld van het oude denken dat nog volop aanwezig is in bestuurlijk Nederland.

Speelruimtebeleidsplan 2020-2030

Het raadsvoorstel heeft lang op zich laten wachten maar de kwaliteit wordt door alle fractie geprezen. Waar het aan lijkt te schorten is de participatie De gemeente is er erg tevreden over maar diverse bewoners hebben er over geklaagd niet bevraagd te zijn of niet het beperkt aantal bijeenkomsten gepland op een ongelukkige tijd (19:00 wanneer de peuters en kleuters naar bed worden gebracht) te hebben kunnen bijwonen.

De PvdA had een amendement op het raadsvoorstel voorbereid om tegemoet te komen aan de inwoners, ouders van peuters en kleuters om te kiezen voor een combinatie van scenario 3 ‘een netwerk van kleine speelplekken’ en scenario 4 ‘goede buurtspeelplekken’. Uiteindelijk was het niet nodig het amendement in te dienen door toezegging van de wethouder Peter Bekker dat de inwoners per wijk nog mogen meedenken en meebeslissen bij de uitvoering van het Speelruimtebeleidsplan voor de beste oplossing voor de eigen wijk.

Omdat hun straat in het onderzoek en de plannen van de gemeente niet voorkomt, hebben bewoners van Dissel en Haanderik het initiatief genomen om voor hun eigen buurt een plan te ontwikkelen voor een passende speelvoorziening. Hiervoor hebben de inwoners zelf een bureau ingeschakeld, Boerplay. De PvdA heeft dit plan doorgezet naar de griffie om te distribueren en er bij de wethouder op aangedrongen dit plan te betrekken bij de uitvoeringsplannen in de betreffende buurt.

Raadsvergadering 9 juli – voortzetting van de raadsvergadering van 2 juli 2020

De raadsvergadering van 2 juli liep zo uit, dat we besloten de reservedatum 9 juli te gebruiken om da agenda af te werken. De vergadering werd op 2 juli geschorst en op 9 juli weer geopend.

In de vergadering van 2 juli werd besloten de hondenbelasting niet af te schaffen omdat de hiermee de kosten van het hondenbeleid zoals de uitlaatveldjes en het opruimen van de hondenpoep en het toezicht worden betaald. Schaf je de hondenbelasting af, dan blijven de kosten. Sinds 2017 is de hondenbelasting een doelbelasting, dat wil zeggen dat er zoveel belasting geheven wordt als nodig is om de kosten te dekken.

Ook hebben we op 2 juli bij het behandelen van de kadernota 2021 binnengehaald dat IJsselstein toeristenbelasting gaat heffen met ingang van 2021. Dit is een heffing die de inwoners van IJsselstein zelf niet raakt omdat toeristenbelasting alleen voor niet-ingezetenen geldt.

Van de 9 voorstellen voor de kadernota 2021 kwamen er 5 van de PvdA en drie daarvan worden opgenomen in de begroting voor 2021. Best een goed resultaat. In programma 1 Bestuur en Organisatie ging het om voorstel 7  invoeren van de toeristenbelasting voor het verhogen van de inkomsten van de gemeente. Binnen programma 3 Wonen en Ruimte voorstel 15  een impuls aan  het woningbouwprogramma betaalbare woningen. Binnen programma 4 Onderwijs, Sport en Cultuur voorstel 18 versneld actualiseren van het IHP, de huisvestingsplannen voor scholen in IJsselstein, om effectief leegstand tegen te gaan en mogelijk binnenstedelijk kansen voor woningbouw te realiseren.

In de voortgezette vergadering stond er een PvdA- amendement op het raadsvoorstel Propositie IJsselstein Vitaal op de agenda voor het versneld realiseren van 150 tijdelijke woningen op drie verschillende locaties in IJsselstein. We hebben dit jaar hemel en aarde bewogen om de oppositiepartijen in de raad op één lijn te krijgen, maar het is net niet gelukt. Het amendement werd met 12-11 verworpen doordat naast de coalitiepartijen LDIJ en VVD van de oppositie de Christenunie tegen het amendement stemde om voor de PvdA onbegrijpelijke redenen.  Ongelooflijk jammer dat het weer niet lukte om beweging te krijgen in dit dossier. Als de Christenunie al goede argumenten had, dan hebben we die niet gehoord.  De woningzoekenden in IJsselstein, jong en oud, zijn hiervan de dupe.

De wethouder wil zich richten op permanente woningbouw en dat is prima, maar daar gaat al gauw 7-10 jaar mee heen en zo lang kunnen de woningzoekenden niet wachten. Tijdelijke woningen kunnen voorzien in verlichting van de druk op de woningmarkt en voor de PvdA is het onbegrijpelijk dat het college en coalitiepartijen de urgentie hiervan niet, althans onvoldoende inzien om er iets aan de willen doen.

Algemene beschouwingen raadsvergadering 2 juli 2020

1. Financiën
Financieel staat IJsselstein er weer minder goed voor dan vorig jaar. Het wordt moeilijker het huis op orde te houden. “Het moet binnen de financiële kaders” is een veel gehoord gezegde in dit huis.
De kosten in het sociaal domein blijven naar verwachting oplopen. Vooral door toenemende vraag naar zorg. Problemen in gezinnen worden complexer en er zijn slechts beperkte mogelijkheden om daarop te sturen. Daar komt het abonnementstarief Wmo nog bij. De kosten van de gevolgen van de Coronacrisis zullen ook in IJsselstein hard aankomen. De gemeente loopt inkomsten mis en maakt extra kosten. Er is door het Rijk compensatie toegezegd maar hoe deze verdeeld gaat worden en of het voldoende zal zijn, is nog niet bekend. Zorgelijk vindt de PvdA dat onvoldoende geld gereserveerd wordt voor de uitdagingen in verband met de klimaatverandering. Deze stijgingen van uitgaven en daling van inkomsten bedreigen wat inwoners van hun gemeente mogen verwachten. Basisvoorzieningen dreigen hiervan de dupe te worden.
Voor meer inkomsten wijst de PvdA op het profijtbeginsel, en invoeren van een heffing die de eigen inwoners niet raakt, Toeristenbelasting. En ja, er is nog ruimte in de OZB.

2. IJsselstein regiegemeente
De mindset in IJsselstein dat er één centrum is dat een netwerk aanstuurt, past al langer niet bij wat de realiteit vraagt, vindt de PvdA. Het is ook een lastige houding bij samenwerking. Denken in termen van regiegemeente dient te worden ingeruild in termen van IJsselstein als netwerkgemeente. Het balanceren van de verschillende rollen die een gemeente tegelijkertijd in een netwerk kan vervullen, vraagt om nieuwe vaardigheden en een nieuwe manier van denken. IJsselstein stuurt nog op de idee van regiegemeente. Voor de PvdA een indicatie dat de gemeente nog een slag te maken heeft in haar samenwerkingsvaardigheid.

3. Woningbouwopgave
In de regio is de bevolkingskrimp in IJsselstein komende jaren het grootst. En het woningaanbod is niet passend om de vergrijzing en ontgroening, tegen te gaan. Aandacht is nodig voor passende en betaalbare (sociale) huur- en koopwoningen voor senioren en jongeren om te voorkomen dat zij noodgedwongen uit de gemeente wegtrekken. De ambitie om het woonvraagstuk verder te brengen, wordt breed gedeeld door college, raad en ambtelijke organisatie. Tegelijk wordt op dit dossier vindt de PvdA veel te weinig voortgang geboekt. Het afketsen van de verhuizing van ROBA naar de Kroon is voor de PvdA een grote teleurstelling. Dit waren onderhandelingen die niet mochten mislukken in het belang van de inwoners en leefbaarheid van IJsselstein.
De Woonvisie 2019-2030 geeft de aanzet voor concretere woningbouwplannen. Concrete plannen zijn een voorwaarde voor overleg en samenwerking met Provincie, buurgemeenten en andere betrokken partijen.
Echter, realisatie van de woningbouwplannen is een zaak van lange adem, daar is zo maar 7 tot 10 jaar mee gemoeid. Die doorlooptijd biedt woningzoekenden op korte termijn natuurlijk geen soelaas.
Wanneer wordt de achterstand in huisvesting van statushouders nu eens ingelopen? Jammer dat eerder in dit huis het realiseren van tijdelijke woningen geen meerderheid vond. Bij het raadsvoorstel IJsselstein Vitaal zal de PvdA de raad opnieuw in te stemmen met realisatie van tijdelijke woningen. De rol van de gemeente kan beperkt blijven tot het aanwijzen van geschikte locaties.

4. Werk en Inkomen Lekstroom
Vanaf 2020 is het uitgangspunt voor de begroting van WIL het vasthouden aan de nullijn. Dit op verzoek van Lekstroomgemeenten om begrotingsstijgingen te voorkomen.
Ruimte voor meer lokale sturing en handelingsvrijheid betekent ook dat IJsselstein de eigen broek moet ophouden bij lokaal maatwerk. Door de nullijn is bij WIL minder aandacht voor preventie van schulden. De PvdA verwacht van het college een goede lokale invulling. Vanaf medio 2021 moet IJsselstein inburgeraars 6 maanden financieel ontzorgen en extra ondersteuning bieden richting werk, voor een betere integratie. De PvdA is benieuwd hoe IJsselstein hier invulling aan zal geven en welke rol de WIL hierin krijgt. Er is nu al een tekort aan werkcoaches in de formatie van WIL. De PvdA vraagt het college direct werk te maken van de uitbreiding van het aantal werkcoaches.

5. Wijkgericht werken
De PvdA wil bewoners de ruimte geven om eigen initiatieven ontplooien en een belangrijke stem geven bij het stellen van prioriteiten voor hun wijk. Zoals wij het zien, stellen bewonersgroepen eigen prioriteiten en hebben een zelfstandige budgetverantwoordelijkheid. De herstart wijkgericht werken juicht de PvdA toe. Het terugbrengen van de wijkcoördinatie binnen de ambtelijke organisatie ziet de PvdA als een voorwaarde voor succes.

6. IJsselstein als Inclusieve samenleving
In een inclusieve samenleving is er ruimte voor eenieder om actief te participeren en valt niemand “buiten de boot”. Voor IJsselstein is het een belangrijke ambitie om een inclusieve samenleving te borgen. Dat er een actief verenigingsleven is met veel vrijwilligers, betekent niet automatisch dat iedereen ook mee doet. Bij de inclusieve samenleving hoort natuurlijk een inclusieve gemeentelijke organisatie met brede inzet op de aanpak van discriminatie.

7. IJsselstein, leefbare karaktervolle stad
Het college en de raad van IJsselstein zijn duidelijk over hun centrale ambitie: IJsselstein moet een leefbare en karaktervolle stad zijn. Daar moet je wel de juiste dingen voor doen. Het bestuur van IJsselstein raad en college kan nog winnen aan besluitvaardigheid en slagkracht. Juist op belangrijke ambities liggen dossiers – en daarmee ontwikkelingen – nog te lang stil. Over onderwerpen waar we het eigenlijk wel over eens zijn, kunnen we toch eindeloos naar de verschillen zoeken. En dat gaat onvermijdelijk ten koste van de bestuurlijke slagvaardigheid.

De PvdA mist:
(1) Voldoende plannen voor betaalbare sociale woningbouw;
(2) Een gecontroleerde en beheerste rol als regievoerder;
(3) Voortgang in de Urgentieagenda;
(4) Aanpak bedrijfsterreinen en transformatie van bedrijfsbestemming naar wonen; en
(5) Visie op een cultuuraanbod dat laagdrempelig is en een breed programma biedt.

8. Tenslotte
Indachtig de Urgentieagenda geeft de PvdA mee dat de historische binnenstad, het hoogwaardige aanbod aan culturele voorzieningen als het Fulcotheater, Museum MIJ en de molen evenals het brede aanbod aan horecavoorzieningen gekoesterd moeten worden in het besef dat zij IJsselstein tot de aantrekkelijk stad maken die het is.

Op 16 april heeft de gemeenteraad zich digitaal gebogen over de kadernotavoorstellen 2021.

Alle partijen zijn in de gelegenheid geweest voorstellen in te dienen om in aanvulling of afwijking van het collegeprogramma bestaand beleid uit te stellen of af te schaffen en nieuw beleid op te pakken.
Van de negen ingediende voorstellen kwamen er vijf van de PvdA. Van het college kwam het voorstel de hondenbelasting af te schaffen, een belofte uit het verkiezingsprogramma van LDIJ en VVD.

Dit keer ging de discussie over woningbouw, hondenbelasting en mogelijk invoeren van voor IJsselstein nieuwe belastingen. De financiële ruimte voor nieuw beleid is klein. Daarbij moet ook
rekening worden gehouden met ontwikkelingen in het beleid van het rijk. Dat staat te lezen in de begeleidende kaderbrief van het college. De gevolgen van de coronacrisis zijn daar nog niet in meegenomen.

Het ziet er naar uit dat het afschaffen van de hondenbelasting niet zonder meer doorgang kan vinden. In deze financieel moeilijke tijden vinden PvdA met een aantal andere oppositiepartijen het niet gewenst deze opbrengsten te schrappen terwijl er nog wel kosten gemaakt blijven worden op dit dossier. En het college heeft geen meerderheid in de raad.

Vanwege de financiën heeft de PvdA twee voorstellen ingebracht die voor extra inkomsten voor de gemeente kunnen zorgen, toeristenbelasting en precariobelasting.

Toerisme en verblijf groeien in IJsselstein. Dit betekent dat er steeds vaker gebruik wordt gemaakt van de gemeentelijke voorzieningen en faciliteiten. De PvdA-fractie vindt het niet rechtvaardig dat alleen de inwoners van IJsselstein hier belasting voor afdragen. Door invoering van een toeristenbelasting dragen met ingang van 1 januari 2021 ook ‘bezoekers’ bij.

Precariobelasting is een belasting voor personen of bedrijven die voorwerpen hebben op, onder of boven openbare gemeentegrond. Openbare gemeentegrond is grond waarvan de gemeente eigenaar is, die bestemd is voor algemeen gebruik en waarbij iedereen belang kan hebben. Er wordt gebruik gemaakt van gemeentelijke voorzieningen en faciliteiten die moeten worden onderhouden. De precariobelasting valt toe aan de algemene middelen van de gemeente en is door de gemeente vrij besteedbaar. De opbrengst kan de gemeente geheel of gedeeltelijk ten goede laten komen aan ondernemend IJsselstein. Bijvoorbeeld in plaats van de huidige subsidie stadsmarketing.

De PvdA-fractie wil de verhuur van vrijkomende agrarische bebouwing in IJsselstein makkelijker maken. In de Wabo is op 1 januari 2013 artikel 1.1a ingevoerd. Op grond van deze bepaling kan het gemeentebestuur bepalen dat een bedrijfswoning behorend tot een landbouwinrichting, ondanks de agrarische bestemming, door een derde (een burger) mag worden bewoond. Nu staan maar al te vaak bestemmingsplannen en verordeningen in de weg.

De PvdA wil versneld een strategisch plan opstellen voor de huisvesting van het onderwijs in de gemeente en de resultaten verwerken in een scholenplan waarin op de korte en lange-termijn zichtbaar is waar scholen gevestigde zullen zijn, waar nieuwbouw of groot onderhoud zal plaatsvinden. De PvdA-fractie wil zichtbaar maken hoe zo efficiënt mogelijk leegstand bij scholen kan worden tegengegaan en waar door herschikking ruimte kan worden gevonden voor binnenstedelijke woningbouw. De terugloop in leerlingenaantallen in het basisonderwijs tot 2022 wordt geschat op 15% tot meer dan 18%. Op de circa 3000 leerlingen in het basisonderwijs in IJsselstein heb je het dan al snel over meer dan 500 leerlingen ofwel meer dan lege 10 klassen.

De al dan niet aangepaste voorstellen worden de komende weken doorgerekend en voorzien van een advies van het College. Op 4 juni wordt de complete Kadernota – met daarin ook de voorstellen van het College – aan de raadscommissies aangeboden. In de raadsvergadering van 2 juli 2020 wordt de Kadernota vastgesteld.